Waarom je hond wegrent als je het tuigje pakt, en hoe je het stap voor stap fijner maakt

Je pakt het tuigje van de kapstok en je hond is weg. Onder de tafel, achter de bank, of hij blijft stokstijf staan in de gang. Misschien gromt hij zelfs als het tuigje over zijn hoofd gaat. En dan moet je nog wandelen.

Herkenbaar? Dan ben je echt niet de enige. Het tuigje is een van de zorghandelingen waar ik het vaakst vragen over krijg. Logisch, want het moet elke dag, vaak meerdere keren. In dit artikel lees je waarom een tuigje zo belangrijk is, waarom je hond het misschien niet om wil en wat je vandaag al kan doen om het fijner te maken.

Waarom ik liever een tuigje zie dan een halsband

De belangrijkste reden is de druk op de nek. Trekt je hond, schrikt hij ergens van of schiet hij ineens in de lijn? Dan komt bij een halsband alle druk op zijn nek terecht. Daar zitten de luchtpijp, de schildklier, bloedvaten en zenuwen. Zeker bij herhaalde of plotselinge druk wil je dat liever voorkomen.

Een goed passend tuigje verdeelt die druk over de borst. Dat is comfortabeler en beter voor zijn lichaam. Vooral als je hond buiten veel spannend vindt en van 0 naar 100 kan gaan, raad ik een tuigje echt aan.

Daarnaast speelt ontsnappen een rol. Een halsband kan over het hoofd glijden, een tuigje ook, al is dat vaak lastiger. Is jouw hond een echte Houdini? Kijk dan naar een tuigje met een extra band achter de ribbenkast. Schrikt hij en zet hij zich schrap, dan kan hij er niet uit.

Tuurlijk zijn er uitzonderingen. Bij sommige rugproblemen kan een halsband juist beter zijn, en een halsband als extra veiligheid naast het tuigje is prima. Maar in de basis: liever een tuigje dan een halsband.

Gaat je hond meer trekken met een tuigje?

Dat kan. Een tuigje is comfortabeler, dus trekken voelt minder vervelend dan met een halsband. Is dat een reden om terug te gaan naar een halsband of sliplijn? Nee. Als je hond minder trekt omdat het pijn doet, pak je de oorzaak niet aan. Je maakt het gedrag alleen ongemakkelijk.

Trekt je hond meer met een tuigje? Kijk dan waarom hij trekt. Heeft hij veel snuffelbehoefte? Zijn er triggers onderweg? Is zijn emmer al vol voordat jullie de deur uit zijn? En leer hem met training wat je wél van hem vraagt.

Past het tuigje eigenlijk wel?

Dit is altijd mijn eerste vraag. Een tuigje dat schuurt of knelt voelt als een trui die kriebelt. Dan ga je een ‘nee’ krijgen, hoe goed je ook traint. Check:

• Y-vormig tuigje
• Verstelbaar waar nodig
• Fijn, soepel en zacht materiaal
• Vrij achter de voorpoten
• Vrij bij de schouderbladen, zodat zijn voorpoten vrij kunnen bewegen
• Niet te lang en niet te kort op de rug

Ga je trainen? Dan is dit meteen een mooi moment om een tweede tuigje te kopen. Daarover hieronder meer.

Waarom wil je hond zijn tuigje niet om?

Bij mij is het altijd eerst kijken naar het waarom. Je hond laat dit gedrag niet zomaar zien. Mogelijke oorzaken:

• Pijn of ongemak, bijvoorbeeld in zijn rug, nek, oren, gebit of maag-darmstelsel
• Een tuigje dat niet goed past
• Gevoeligheid rond het hoofd, waardoor iets over zijn hoofd heen niet fijn is
• Buiten is spannend, dus het tuigje voorspelt iets waar hij tegenop ziet
• Te snel aangeleerd als pup, niet op zijn tempo

Dat betekent dat het tuigje zelf misschien helemaal niet het probleem is. Daarom kijk je eerst naar wat erachter zit. Twijfel je over pijn? Laat je hond dan nakijken door je dierenarts voordat je gaat trainen.

En let op: ook als die oorzaak inmiddels weg is, kan het tuigje nog steeds spannend zijn. Je hond kan zo’n sterke associatie hebben opgebouwd dat hij het blijft voorkomen. Dan is stap voor stap opnieuw aanleren de oplossing.

Waar wordt het precies spannend?

Honden leren snel en contextgebonden. Pak je het tuigje altijd in de gang, dan wordt het tuigje in de gang een voorspeller van iets vervelends. Daarom is het belangrijk om te kijken bij welk onderdeel je hond afhaakt:

• het tuigje zien of horen pakken
• het hoofd erdoor
• het klikgeluid of klittenband
• jij die over hem heen buigt
• aangeraakt worden waar het tuigje komt
• het tuigje dragen
• naar buiten gaan na het omdoen

Vindt je hond het omdoen zelf spannend, dan gaat een snackje bij het tuigje leggen dat niet oplossen. Je zet een goede eerste stap, maar zodra je het tuigje naar hem toe brengt, loop je weer vast. Je oefent dan niet waar het eigenlijk om gaat.

Belonen is niet hetzelfde als lokken

Hier gaat het vaak mis. Het tuigje koppelen aan iets lekkers kan heel goed werken: tuigje verschijnt, er komt een snoepje. Maar houd je een snoepje vast om je hond door het tuigje heen te krijgen, dan lok je hem. Hij steekt zijn hoofd erdoor voor het voer, niet omdat hij er klaar voor is. Zodra het snoepje op is, staat hij met zijn hoofd in iets wat hij spannend vindt. Dat maakt het tuigje vaak nog spannender.

Hetzelfde geldt voor achter je hond aan gaan. Hoe meer je erachteraan gaat, hoe vervelender hij het gaat vinden. Laat hem naar jou toe komen.

Moet het tuigje elke dag om? Maak een moet- en een keuze-situatie

Je kan niet stoppen met wandelen omdat je aan het trainen bent. Daarom maak je een duidelijk verschil tussen twee situaties.

1. De moet-situatie

Het tuigje moet om, bijvoorbeeld in de hal. Maak dit zo fijn mogelijk: een snuffelmat erbij, nét wat meer rust en tijd nemen. Lukt het tuigje nog helemaal niet? Dan kan je tijdelijk met een halsband lopen, liefst rustig en zonder druk.

2. De keuze-situatie

Hier oefen je op zijn tempo, bijvoorbeeld op een yogamatje in de woonkamer. Hier mag hij nee zeggen.

3. Een tweede tuigje

Gebruik een nieuw, goed passend tuigje (bij voorkeur met clipjes) alleen voor het oefenen. Het oude tuigje houd je voor de moet-situatie. Zo begint je hond met een schone lei.

Zo leert je hond dat de ene situatie op zijn tempo gaat en de andere niet. Dat geeft voorspelbaarheid, voorkomt terugval elke keer als je gaat trainen en beschermt zijn vertrouwen.

Wel een eerlijke kanttekening: werken met verschillende contexten kan je enorm helpen, maar pak je het nét verkeerd aan, dan kan het tuigje juist spannender worden.

Je eerste stappen

• Laat het tuigje zien en beloon. Tuigje verschijnt = iets lekkers.
• Bouw in kleine stapjes op: het tuigje op hem leggen, dan pas vragen of hij erdoor wil.
• Kijk naar zijn signalen. Wegkijken, verstijven, weglopen of likken is informatie, geen ongehoorzaamheid.
• Eindig met iets heel leuks, direct erna.
• Liever vaak en kort: een paar minuten, een paar keer per week.

Het mag fijner worden, voor jullie allebei

Elke wandeling begint met het tuigje. Gaat dat met spanning, dan begint je hond eigenlijk al met 1-0 achterstand. Zeker voor prikkelgevoelige honden maakt dat veel uit. En hoe vaker het tuigje met dwang om gaat, hoe groter de kans dat hij duidelijker gaat aangeven dat hij het niet wil: eerst weglopen, later misschien grommen of happen.

Het goede nieuws: het kan anders. Ik heb honden zien veranderen van onder de tafel verdwijnen naar zelf hun hoofd door het tuigje steken.

Cursus Tuigje omdoen

Wil je dit stap voor stap aanpakken, met een plan dat bij jouw hond past? In de Cursus Tuigje omdoen leer je in 8 weken hoe je hond in samenwerking zijn tuigje om krijgt. Hij leert zelf in te stappen, of jij doet het in overleg om. Zonder lokken, zonder strijd.

• 7 modules en 38 korte lessen, ook uitgeschreven
• Je traint maar 5×5 minuten per week
• Moet- en keuze-situatie, het tweede tuigje, Start en Stop Buttons, en het klikgeluid fijn maken
• Vragen stellen en feedback op je video’s in de besloten groep
• 12 maanden toegang en een geld-terug-garantie

Bekijk de Cursus Tuigje omdoen →

Twijfel je of de cursus bij jouw hond past? Mail naar info@zorgzonderdwang.com, dan kijk ik met je mee.